استان یزد و به ویژه شهر یزد چه از دیدگاه معماری ویژه كویر و چه از لحاظ بناهای باستانی مهم و متعدد و با ارزش ، همچون نگینی در كویر مركزی ایران می درخشد . آثار باستانی آن مجموعه ای بی نظیر از بناهای اسلامی ایرانی است ، بناهایی كه غالباً به دوره سلجوقیان تعلق دارند و نشان دهنده معماری زیبای آن زمان هستند . این معماری كه از تلفیق كاشی و آجر و گچ بری ، شاهكارهایی به وجود آورده است ، از جهت تنوع و زیبایی یگانه است . تركیب رنگ خاكی ساختمان ها ، بادگیرها با آبی آسمان كویر و سبزی درختان ، مخصوصاً كاج جاذبه غریبی به این منطقه بخشیده است.

مردم یزد به‌دلیل قرارگرفتن این شهر در منطقه‌ی کویری و کم‌آب، نوع زندگی‌شان را هم طوری طراحی کرده‌اند که با شرایط سخت این منطقه هماهنگ باشد. هنر زندگی مسالمت‌آمیز با طبیعت خشک و خشن کویر یکی از ویژگی‌های این شهر است که مردم آن توانسته‌اند با سخت‌کوشی، پشتکار و قناعت، به آن دست یابند. این شرایط سخت زندگی، خودش را حتی در عرصه‌ی شهرسازی و معماری این شهر نیز نشان می‌دهد؛ به‌طوری‌که کوچه‌ها و خانه‌های قدیمی این شهر نظر هر بیننده‌ای را به خود جلب می‌کند.
برای مثال یکی از ویژگی‌های بازار و محله‌های قدیمی یزد، کوچه‌ها و گذرگاه‌های سرپوشیده‌ی آن است که به آن‌ها «ساباط» گفته می‌شود. هدف از طراحی ساباط این بوده است که انسان گرمازده‌ی کویر را دمی در زیر سایه‌ی خود از تابش نور خورشید در امان دارد. در خیلی از این ساباط‌ها، ورودی چند خانه قرار دارد. در قسمت ورودی برخی از کوچه‌های بن‌بست که دارای ساباط است، در محکمی گذاشته می‌شده است که به این‌گونه فضاها «دربند» گفته می‌شود. از دیگر ویژگی‌های این نوع معماری می‌توان به بادگیرهای خانه‌ها اشاره کرد که با هدایت هوا به داخل محفظه‌های مخصوص و خنک کردن آن، به تهویه‌ی هوا و خنک کردن فضای خانه‌ها در تابستان‌های گرم کویر کمک می‌کردند.
نمونه‌ی آشکاری از معماری سنتی یزد را می‌توان در محله‌ی «فهادان» یا «یوزداران» یزد که از محله‌های قدیمی این شهر به‌شمار می‌آید، مشاهده کرد. یکی از بناهای قدیمی یزد به نام «مدرسه‌ی ضیاییه» که به «زندان اسکندر» هم مشهور است نیز در محله‌ی فهادان قرار دارد. قدمت این بنا به قرن هفتم هجری قمری برمی‌گردد.
1. آب‌انبار قدیمی با بادگیرهایی که برای خنک نگه‌داشتن آب و تهویه‌ی هوای درون آب‌انبار به‌کار می‌رفته‌اند.
2. بادگیر خانه‌های سنتی.
3. در ورودی یک خانه‌ی قدیمی به هم‌راه سکوهای کنار آن‌که برای خستگی عابران پیاده و صحبت همسایگان در کنار هم به کار می‌رفته است.
4. نمونه‌ای ازکوچه‌های بافت قدیمی یزد.
5 و 6. نمونه‌ای از ساباط‌های قدیمی.
7. پل‌های یک آب‌انبار قدیمی.
8 و 9. نمونه‌ای از مغازه‌های سنتی.
10. گنبد مدرسه‌ی رضاییه یا همان زندان اسکندر.
11 و 12. پله‌ها و سقف زیرزمین زندان اسکندر.
13. ظرف قدیمی برای نگه‌داری آب.
14. ترازوی قدیمی.
15. نمای داخل گنبد زندان اسکندر.﷼

از محله های مهم یزد می توان به محله سرجمع ، محله یعقوبی ( معروف به یاقوبی ) محله سر دو راه ، محله باجوردی ، محله میر قطب ، محله مصلی ، محله امامزاده ، محله میدانشاه ( میدان بعثت فعلی ) ، محله چهار منار ، محله دومنار ، محله شش بادگیری ، محله خواجه خضر ، محله دارالشفا ، محله لب خندق ، محله پنبه كاران معروف (به پنبه گلون ) ، محله امیر چخماق ( معروف به میر چخماق ) ، محله قلعه كهنه و .... اشاره كرد.

از خانه های نفیس یزد كه هر یك ویژگی هنری ، معماری و تاریخی ویژه ای دارند به شرح زیر می توان نام برد :

خانه علی اكبر قناد ، خانه شیخ هراتی ، خانه مشیر ، خانه حسینیان ، خانه میرزا محمد حسن قزوینی زاده ، خانه پوست فروش ها ، خانه كلاهدوزها ، خانه حاج آقا حسین باغی و خانه بی بی فاطمه تاجر .

در شهرهای تفت ، اردكان ، ابرقو ، بافق ، میبد و مهریز نیز خانه های متعدد و نفیسی وجود دارد ، از جمله :

خانه لاری ها ، خانه حاج كاظم رسولیان ، خانه عرب ها ، خانه ملك التجار ، خانه انصاری و نصیری در یزد ، صولت و آقازاده در ابركوه ، كلاهدوز در رستاق ، وحشی بافقی در بافق ، اسعدی در ندوشن و ......

این مستند نگاهی دارد به ویژگیهای معماری محلات و بافت سنتی یزد.از شما دعوت می شود این مستند زیبا را تماشا بفرمایید.

Yazd is a city in central Iran and the capital of the Yazd province. It is an ancient city dating back to the Sassanian Period (224-651 AD).

Yazd is located midway between Isfahan and Kerman, 689 km (427 miles) south east of Tehran.

Yazd is well connected to the rest of the country by planes, trains and buses.

There are International flights to Dubai and Damascus and daily flights to Tehran.

Most places in the old town are within easy walking distance from each other. Otherwise taxis are inexpensive. Motorcycle taxis are another fast and cheap way to move around the city but try to settle on a price beforehand. Local buses are also available for travellers.

• Masjid-e Jame (Friday Mosque), dating back to the fourteenth century, is well worth a visit. Admire it at night when it is lit up.
• Yazd Tower of silence (Zoroastrian's Dakhmeh) - the name tower is misleading as they consist of huge circular walls, within those the dead were left to be picked clean by the vultures. This is done in accordance with Zoroastrian belief. However, the towers are not in use anymore and open to the public. A quiet, serene place.
• Yazd Market Square's Clock
• The cistern of Fatemeh-ye-Golshan
• Amir Chakhmakh complex, a breathtaking construction and a must-see. Visitors can climb to the top.
• Amir Chakmakh mosque, not to be confused with the complex of the same name, but nearby and easily visited when visiting the more famous complex.
• Yazd Water museum lots of interesting information about the Canat water distribution system, admission free, a must-see
• Hazireh mosque
• water reservoir with its four badgirs (wind towers)
• Khan-e-Lari, a historical house
• Alexanders prison, which was neither built by Alexander the great nor a prison, but quite an interesting sight with a cafe in the 'prison room'
• tomb of the 12 imams
• Madrasse-e-Kamalieh
• Bogeh-ye Seyed Rokamdin mosque
• Dowlat Abad Gardens with a building with a beautiful large badgir.

• Walk around in the historic neighborhoods and relax in the parks. You can also hike up in the beautiful mountains of Yazd and enjoy a spectacular view of the city. If you are the more social type, chill out in the cafes and chat with local Iranians. Most likely, they will be very interested in talking with you
• Production of this documentary series is a special website Yazd Center invite you to be nice to watch the documentary here :
  
  .