رونق تولید ملی | یک‌شنبه، ۲۸ مهر ۱۳۹۸
نمایش محتوای تولیدات ویژه

آخوند ملا اسماعیل

فرزند محمد ملک پدربزرگ ایشان اصلان خان نام داشت که به دنبال درگیری با دولت وقت به یزد منتقل و در این شهر ساکن شد.آخوند ملا اسماعیل در سال 1176ق در یزد به دنیا آمد. برای کسب علم و دانش به نجف اشرف عزیمت نموده و نزد سیدبحرالعلوم و شریف العلماء شاگردی کرد.سپس در سال 1208ق به مشهد رضوی بازگشت و بعد از آن به یزد آمده آنجا را وطن خود قرار داد.

 

آخوند ملا اسماعیل ازجهت فهم ،علم و امربه معروف و نهی ازمنکر ودیگرویژگیهای پسندیده بی تردید یکی از نوابغ ،بلکه یگانه روزگار بوده است.از این دانشمند بزرگ چندین کتاب به جا مانده که بیانگر گوشه ای از احاطه علمی اوست: 1-حقائق الاصول فی الوصول الی المامول که در بردارنده همه مباحث علم اصول است و حجمی متوسط دارد.از این کتاب در کتابخانه آستان قدس رضوی موجود و نسخه ای دیگر نیز در دست است. 2-معارج الوصول الی حقائق الاصول که آن را پس از حقائق الاصول نوشته است.این کتاب که اندکی از ابتدایش افتاده و در سال 1224ق به پایان رسیده مختصر و دارای حجمی متوسط است و در کتابخانه وزیری یافت می شود. 3-شش جلد فقه که مورخ معاصر-آیتی-آن را در کتاب آتشکده یزدان که درباره تاریخ یزد نوشته شده نام برده است. 4-التحفه النجفیه که در بردارنده مباحث طهارت،صلوه،خمس،تجارت و مباحث مربوط به آن است و در کتابخانه وزیری یافت می شود.نویسنده در پایان هر مساله این کتاب که به زبان فارسی نوشته شده احتیاط را ترجیح داده است. 5-کفایه العوام که مختصر و به زبان فارسی است و مباحث طهارت و صلوه را شامل می شود. 6-نورالعارفین که در علم کلام و به زبان عربی است و اینجانب ابتدای آن را که به خط آن مرحوم است و در ضمن مجموعه ای در کتابخانه وزیری دیده ام . 7-کنزالسعادات فی الاداب و العادات به زبان فارسی که اینجانب آخرین ورقه آن را در کتابخانه وزیری دیده ام. 8-منظومه ای در علم معانی که مختصر و چاپ شده است.آن مرحوم افزون برخلق آثار علمی به ساختن و آبادکردن آثار و بناهای دینی و عام المنفعه نیز همت گماشت: 1)مسجد اعظم یزد را به دنبال خوابی که دیده بود با ایوانی بلند و گسترده مانند ایوان مدائن ساخت. 2)مسجد محله شاه عبدالقیوم را تعمیر کرد. 3)مدرسه محسنیه را که اینک به خیابان تبدیل شده است تعمیر کرد.گفته شده مرحوم شیخ جعفر کاشف الغطاء چون به یزد آمد و در این مدرسه نماز می گزارد و موعظه می کرد آخوند ملا اسماعیل را که مشغول آباد کردن مدرسه نام برده بود به رغم بدگویی حسد ورزان علنا در جمع ستود. 4)قنات مزرعه اش را که نجف آباد نام داشت و امروزه به مزرعه آخوند مشهور است حفر کرد.این مزرعه در پیشکوه واقع است و هوایی لطیف دارد .آبش کم و زیاد نمی شود و نزدیک سیصد تن در این مزرعه بزرگ زندگی می کنند .می گوند ایشان جای این مزرعه ونیز حفر قناتش را هنگامی که در نجف به سر می برد در خواب دید.لذا آن جا را بعدها به نام نجف و برطبق هندسه شهرسازی نجف آباد اصفهان ساخت. آن مرحوم که بنابر برخی نقل ها صاحب کرامت نیز بوده حدود 54سال زیست.البته درباره عمر وی ادعاهای دیگری نیز شده که بی ارزش است،زیرا نواده پسری ایشان شیخ جعفر بنابر نوشته بعضی از علماء سن او را گزارش کرده است و اهل البیت ادری بما فی البیت. مرحوم آخوند ملا اسماعیل چنان که از نوشته سنگ قبرش بر می آید درسال1230ق درگذشت و در کنار مسجدش در آرامگاهی که پر از عالمان در گذشته خاندانش و نیز دیگر علماء است به خاک سپرده شد.گفتنی است از قبر اونیز کراماتی نقل شده است. لازم به یادآوری است که از خاندان آن مرحوم فقهایی جلیل القدر و چندین عالم فاضل مانند خواهرزاده اش محمد تقی بن ابی طالب ،فاضل اردکانی و نواده پسری اش،شیخ جعفر برخاسته اند وهم اکنون از آنان ،شیخ جلال الدین بن شیخ هادی و برادر بزرگ ایشان شیخ اسدالله و دیگران به جا مانده اند.گفته یکی از خویشاوندان سببی آخوند ملا اسماعیل،درصدد است تا زندگینامه ایشان و نوادگانش را گرد آوری و تدوین کند.

 

رای شما
میانگین (1 رای)
The average rating is 4.0 stars out of 5.