رونق تولید ملی | پنج‌شنبه، ۲۵ مهر ۱۳۹۸
نمایش محتوای تولیدات ویژه

آداب گوسفندان در نصر آباد تفت

آداب گوسفندان در نصر آباد تفت برای باروری بهتر گوسفندان گلّه، مراسم ویژه ای برگزار می شد. بدین صورت که یکی از روزهای سوم، پنجم یا هفتم آبان ماه هر سال تعدادی چپش و قوچ را، که نژاد برتری داشتند، به محل حرکت گلّه می آوردند. پس از دود کردن اسفند، در حالی که بر سر شاخ نری ها، انار، سیب یا به، زده بود ند، از زیرآینه و قرآن عبور داده، پس از این که سه دور اطراف گلّه می چرخیدند، کار جفت گیری آغاز می شد. این مراسم نوعی جشن ازدواج برای گوسفندان بود و در حضور تعدادی از اهالی که الزاماً گوسفندانی در گلّه داشتند انجام می شد. نامگذاری گوسفندان چوپانان برای آن که بتوانند بهتر و سریعتر گوسفندان گلّه را شناسایی کنند براساس معیارهای هفتگانه، یکایک گوسفندان را نامگذاری می کردند. معیارهای نامگذاری چنین است: 1ـ جنس 2ـ سن 3ـ گوش 4ـ رنگ صورت 5 ـ رنگ مو 6 ـ تعداد گیس 7ـ نوع شاخ. البته هر یک از موارد هفت گانه فوق به ترتیب زیر در گروه های متعدد و متنوع دیگری طبقه بندی می شوند. بدین صورت که ابتدا براساس جنس به دو گروه عمده (میشینه و بزینه) و سپس نر و ماده تفکیک می شوند. بنابراین هر یک از گوسفندان با توجه به سن و جنس، اسامی مخصوصی دارند. مثلاً: نوزاد بز در هنگام تولّد را (کَرَه= کهره) و نوزاد میش را (بَرَّه) می گویند. کَره ی یک ساله را (کولار)، بره ی ماده یک ساله را (کُر) و بره ی نر هم سال او را (قوچ) می نامند. در حالی که، برّه ی نر 2 ساله را (شیشک) و برّه ی ماده 2 ساله را (میش) نامگذاری می کنند. کرۀ نر دو ساله (نری) و سه ساله را (دوبُر) می نامند در حالی که کره ماده دو ساله (یک زه) و سه ساله (دوزه) نام دارد. گوسفندان از نظر نوع شــاخ به انواع؛ کچل (بدون شاخ) کَل (شاخ کوتاه)، شاخ شکسته و شاخ انبری تقسیم می شـوند و با توجّــه به رنگ مـو به رنگ هـای (سفید، سیاه، خاکستری، قرمز، قهوه ای) و رنگ های ترکیبی (هَرگ = زرد و سیاه)، (ابلق = سیاه و سفید)، (خَلَج= سیاه با رگه های زرد) تفکیک می شوند. براساس نوع گوش، گوسفندان به انواع (خَت = گوش پهن)، (کُت = گوش پیچیده و بلند)، (مُر= گوش کوتاه)، (کُر= گوش خیلی کوتاه)، (بَلگوش = گوش بسیار بلند)، (پَریس= گوش سفید) و (دُر گوش = داشتن گیس در زیر گوش) نام گذاری می شوند. معیار دیگر نامگذاری ، رنگ صورت گوسفندان است که به انواع (ماهرو = صورت تمام سفید)، (دوغی = دارای خال سفید، سیاه یا قرمز در صورت)، (لاپوز = پوزه ی خال خال)، ( بُوسَّه = پوزه سفید) و (گُلَه = پیشانی سفید) تقسیم می شوند.گفتنی است بر مبنای گیس نیز، گوسفندان را به انواع ( گیس و دوگیس) نامگذاری می کنند. در مجموع بیش از 45 واژه برای نام گذاری گوسفندان وجود دارد و از آن جایی که برای مشخص نمودن نام هر گوسفند ، معمولاً از کلمات مرکب 2 ، 3 و 4 جزئی استفاده می شود. بنابراین به کمک فرمول تبدیل بدون تکرار (جایگشت ) می توان پیش بینی نمود که ، چوپان می تواند (1980 ) اسم 2 جزئی و (85140 ) نام 3 جزئی و (3575880 ) نام 4 جزئی برای گوسفندان بسازد. با این محــاسبه، می توان حداقل (3663000 ) گوسفند را نامگذاری کرد. اگر فرض کنیم چندین بُزِ قرمز در گلّه وجود داشته باشد، چوپان می تواند تنها با توجه به نوع گوش، گیس، شاخ و صورت، برای هر یک نام مخصوصی بگذارد که جهت رعایت اختصار تنها تعدادی از نام هایی که با توجه به نوع گوش و صورت وجود دارد ارائه می شود. بز قرمز کُتِ گُلَه، بز قرمز کُتِ ماهرو، بز قرمز کُت بوسه، بز قرمز کُت پَریس، بز قرمز کُت دوغی، بز قرمز کُت لاپوز، بز قرمز کُت گازُر، بز قرمز خَت گُله، بز قرمز خَتِ ماهرو، بز قرمز خَت بوسّه، بز قرمز خَت پَریس، بز قرمز خَت دوغی، بز قرمز خَت لاپوز، بز قرمز خَت گازُر، بز قرمز مُر گله، بز قرمز مُر ماهرو، بز قرمز مُر بوسه، بز قرمز مُر پَریس، بز قرمز مُر دوغی، بز قرمز مُر لاپوز، بز قرمز مُر گازُر، بز قرمز کُر گله، بز قرمز کُر ماهرو، بز قرمز کُر بوسه، بز قرمز کُر پَریس، بز قرمز کُر دوغی، بز قرمز کُر لاپوز، بز قرمز کُر گازُر، بز قرمز بَلگوش گله، بز قرمز بَلگوش ماهرو، بز قرمز بَلگوش بوسه، بز قرمز بَلگوش پَریس، بز قرمز بَلگوش دوغی، بز قرمز بَلگوش لاپوز، بز قرمز بَلگوش گازُر و

رای شما
میانگین (2 آرا)
The average rating is 5.0 stars out of 5.