رونق تولید ملی | چهارشنبه، ۱ آبان ۱۳۹۸
نمایش محتوای تولیدات ویژه

آسیاب آبی اشکذر

 

آسیاب آبی اشکذر شماره ثبت: 2086 این آسیاب از بزرگ ترین آسیاب های ایران است که با توجه به سبك معماری و نوع تزئینات و مقرنس كاری های صحن اصلی آن و نوع مصالح آن را به دوره قاجارنسبت می دهد. این اسیاب در محله توده اشکذرواقع شده و زمانی با آب قنات همت آبادفعال بوده است.و در عصرآبادانی خود یگانه آسیاب منطقه میبد تا اشکذر بوده و ساعتی سی و پنچ من شاه آرد از آن بدست می آورده اند. ورودی آسیاب،دالانی شیب دار به طول 56متر است که به صحن اصلی آسیاب که هشت ضلعی است می رسد. سقف این هشت ضلعی به شکل گنبدی بنا شده است.سقف و مقرنس کاری های بنا با نقوش هندسی از ابتکارهای معماری کهن ایرانی است. آسیاب آبی اشکذر از بزرگترین آسیاب های ایران است که متعلق به دوره صفویه بوده و زمانی با آب قنات همّت آباد سنگ های آن با قدرت تمام می چرخیده است. ورودی آسیاب دالانی شیب دار به طول 56 متر است که به قسمت اصلی آسیاب که هشت ضلعی است می رسد. سقف این هشت ضلعی به شکل گنبدی بنا شده است. سقف و مقرنس کاری های بنا با نقوش هندسی از ابتکارهای معماری کهن ایرانی است. آجر تنها مصالح ساختمانی این بنای دیدنی است. آسیاب آبی اشکذر یکی از 10 آسیاب ثبتی استان یزد به حساب می آید که در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده و از ویژگی‌های منحصر به فرد آن می‌توان به مقرنس کاری فضای اصلی، نقوش هندسی در اطراف دیواره‌ها، آجرکاری ظریف در محوطه اصلی آسیاب و صحن آن اشاره کرد. این آسیاب در عصر آبادانی خود تنها آسیاب منطقه میبد تا اشکذر بوده و ساعتی سی و پنچ من شاه آرد از زیر سنگ‌های پر قدرت آن به دست می‌آورده‌اند. راه ورود به صحن اصلی 56 متر طول و 4.10 متر عرض دارد. جالب‌ترین نكته در مورد این بنا، اختلاف دمای داخل آسیاب با فضای داغ و گرم بیرون آن است. این آسیاب در زمان سید ركن‌الدین قاضی، متوفی در 732 هجری قمری ساخته شده، ولی از هویت و قدمت اولیه این آسیاب هیچ گونه اظهارنظر دقیق همراه با اسناد و مدارك مستدل موجود نیست. در صفحه 140 كتاب آثار تاریخی یزد در مورد آسیاب آبی اشكذر آمده است: «این آسیاب از عجایب قابل دیدن در منطقه رستاق و یكی از بزرگ‌ترین آسیاب‌های ایران است كه متاسفانه به علت خشك شدن قنات همت‌آباد از كار افتاده و به كلی متروك شده است. آسیاب مذكور در عصر آبادانی یعنی تا چند سال قبل یگانه آسیاب منطقه میبد تا اشكذر بوده است و ساعتی سی و پنج من، آرد از زیر سنگ‌های پرقدرت آن به دست می‌آوردند.» این آسیاب از بزرگ‌ترین آسیابای ایرانه که متعلق به دوره صفویه‌ست و زمانی سنگ‌هاش با آب قنات همت آباد با قدرت می‌چرخیدن. آسیاب آبی اشکذر که در عمق ۷ متری زمین قرار داره متعلق به قرن هشتم هجریه و نمونه دیگه‌ای از شاهکارای هنر معماری سنتی و مهندسی ایرانیه و یه زمانی محل آسیاب کردن گندم و تامین کننده آرد منطقه اشکذر بوده و در زمان رونقش ، ساعتی ۳۵ من گندم رو به آرد تبدیل می کرده. این آسیاب با رشته قناتی به نام همت آباد احداث شده که متاسفانه با خشک شدن این قنات آسیاب هم از کار افتاده. آسیاب به صورت هشت ضلعی ساخته شده و سقفش به شکل گنبد بنا شده. سقف و مقرنس کارهای بنا با نقوش هندسی هم که از هنر معمارای ایرانیه زیبایی این آسیاب رو بیشتر کرده، در ضمن تنها مصالح ساختمانی این بنای دیدنی آجره و یه نکته جالبه دیگه هم اختلاف دمای آسیاب با فضای داغ و گرم بیرونه. آسیاب آبی اشکذر بزرگ ترین آسیاب آبی کشور و قدیمی ترین آسیاب آبی استان یزد، صبح امروز با حضور مدیر گردشگری میراث فرهنگی یزد و جمعی از مسئولین اشکذر راه اندازی شد. این آسیاب از آثار تاریخی مربوط به دوره علینقی خان (پسر محمدتقی خان) در قرن دوازدهم هجری می باشد و بزرگترین آسیاب ایران و از بزرگترین آسیاب های آبی جهان به شمار می آید که به خاطر اعتبار تاریخی و ویژگی مهندسی بنای آن، از سوی میراث فرهنگی استان یزد مرمت و به طرز زیبایی برای بازدید عموم مردم مهیا گشته است. سنگ این آسیاب با آب قنات همت آباد می چرخیده است و در عصر آبادانی یگانه آسیاب منطقه میبد تا اشکذر بوده است که ساعتی سی و پنج من شاه (210 کیلوگرم) آرد از زیر سنگهای پرقدرت آن به دست می آورده اند. دالان شیبدار راه ورود به صحن اصلی آسیاب 56 متر طول و 1/4 متر عرض دارد. صحن اصلی آسیباب به شکل مثمن (هشت گوش) است که چهار ضلعش هر کدام 8/4 و چهار ضلع دیگرش هر کدام 75/2 متر است و هر یک از اضلاع کوچک غرفه ای به عمق یک متر است. در دو ضلع شرقی و غربی دو اطاق با جلو خانی تعبیه شده است و غرفه جنوبی صحن محل دستگاه آسیاب یعنی دول و آخوره است. سقف صحن آسیاب گنبدی شکل است بدین معنی که بر بالای غرفه ها گنبدی زده شده است و از کمره گنبدی شکل کثیر الاضلاع هشت ضلعی به خود گرفته و به صورت گنبد تازه ای که در آن هست درگاه برای نور و هوا قرار داده اند ساخته شده است. بالاخره گنبد با کاسه ای که کثیر الاضلاع سی و دو ضلع است خاتمه می یابد. مصالح آسیاب تماماً از آجر است و ترکیب سقف و مقرنس کاری صحن اصلی آن با نقوش هندسی که در آن ایجاد کرده اند از ابتکارهای جالب توجه معماری ایرانی است. لازم به ذکر است که قدیمی ترین آسیاب این استان ، آسیاب آبی اشکذر است که قدمت آن مربوط به دوران ایلخانی است. این آسیاب یکی از 10 آسیاب ثبتی استان است که در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده و از ویژگی های منحصر به فرد آن می توان به مقرنس کاری فضای اصلی ، نقوش هندسی در اطراف دیواره ها ، آجر کاری ظریف در محوطه اصلی آسیاب و صحن مثمن آن است. این آسیاب با هزینه ای بالغ بر 270 میلیون ریال راه اندازی شد.

رای شما
میانگین (1 رای)
The average rating is 1.0 stars out of 5.