نمایش محتوای تولیدات ویژه

امامزاده سید اسماعیل تهران

اختران فروزان ری و تهران نسب وی را از منتقلَ الطالبین نقل نموده و اذعان می دارد که مراد همین امامزاده اسماعیل (علیه السلام) باز تهران است(منتقلة الطالبیه، ص 157) ولی محل دفن وی را مشخص ننموده است. (تهذیب الانساب، ص 143) وی را فرزند زید بن علی بن احمد الافقم ابن علی النازکی ذکر نموده است. به امامزاده سیداسماعیل (علیه السلام) معروف می باشد. السَّلامُ عَلَیکَ اَیُّهَا السَّیِّدُ الزَّکِیُّ، اَلطّاهِرُ الوَلِیُّ، وَالدّاعِی الحَفِیُّ؛ اَشهَدُ اَنَّکَ قُلتَ حَقّاً، حَقّاً، ‏وَنَطَقتَ حَقّاً وَصِدقاً، وَدَعوتَ اِلی مَولایَ وَمَولاکَ، عَلانِیَةً وَسِرًّا، فازَ مُتَّبِعُکَ، وَنَجا مُصَدِّقُکَ، ‏وَخابَ وَخَسِرَ مُکَذِّبُکَ، وَالمُتَخَلِّفُ عَنکَ، اَشهَد لی بِهذهِ الشَّهادَةِ، لِاَکونَ مَنَ الفائِزینَ ‏بِمَعرِفَتِکَ وَطاعَتِکَ، وَتَصدیقِکَ وَاتِّباعَکَ، وَالسَّلامُ عَلَیکَ یا سَیِّدی وَابنَ سَیِّدی. اَنتَ بابُ ‏اللهِ المُؤتی مَنهُ، وَالمَأخوذُ عَنهُ، اَتَیتُکَ زائِراً، وَحاجاتی لَکَ مُستَودِعةً، وَها اَنَا ذا اَستَودِعُکَ ‏دینی وَاَمانَتی، وَخَواتیمَ عَمَلی، وَجَوامِعَ اَمَلی اِلی مُنتَهی اَجَلی، وَالسَّلامُ عَلَیکَ وَ رَحمَةُ اللهِ ‏وَبَرَکاتُه.‏ ‏***‏ سلام بر تو ای آقای پاک و پاکیزه و سرور من و ای دعوت کننده (به حق) به مهربانی، ‏گواهی دهم که تو حق گفتی و به حق و راستی سخن کردی و (مردم را) آشکارا و ‏نهان بسوی مولای من و مولای خودت دعوت فرمودی رستگار شد پیرو تو و نجات ‏یافت تصدیق کننده ات و نومید و زیانکار شد تکذیب کننده ات و آن کس که با تو ‏مخالفت کرد گواه باش برای من این گواهی را تا من بوسیله معرفت و اطاعت تو و ‏تصدیق و پیروی کردنت از زمره رستگاران باشم و سلام بر تو ای آقای من و ای ‏فرزند آقای من توئی درگاه خدا که از آن درآیند و (معالم دین را) از آن بگیرند آمده ‏ام به درگاهت برای زیارت و حاجتهای خود را به تو سپرده ام و من اکنون به تو می ‏سپارم دینم و امانتم و سرانجام کارهایم و همه آرزوهایم را تا پایان عمرم و بر تو باد ‏سلام و رحمت خدا و برکاتش.‏ اسماعیل بن قاسم بن احمد الافقم بن علی النازوکی بن اسماعیل حالب الحاره بن ابومحمد حسن بن زید بن امام حسن مجتبی (علیه السلام) آستان امامزاده سیداسماعیل (علیه السلام) در شهر تهران، خیابان مصطفی خمینی، بین پانزده خرداد و مولوی واقع شده است. بناى کنونى این بقعه متبركه مربوط به زمان محمدشاه است که دارای صحن، ایوان و دو گلدسته بلند، رواق، ضریح و مسجدی كوچكی است. در داخل سر درب بقعه و درون ایوان كتیبه ای به خط نستعلیق سفید رنگ بر متن كاشی خشتی لاجوردی نقش بسته است، و درب نسبتاً عتیقه ای به تاریخ ذى‌الحجه سال ۱۲۶۲ هجرى قمرى در ضلع غربی حرم قرار گرفته و بر روی آن نام محمد شاه قاجار و عیسی خان بیگلربیگی نوشته شده است. در قسمت بالاى سر مرقد، یک در منبت‌کارى زیبا و قدیمى به طول ۱۶۲ سانتى‌متر و عرض ۶۶ سانتى‌متر نصب شده است. روى این در، کتیبه‌اى است به خط خوش نستعلیق که روى ترنج‌هاى منبت‌کارى بالا و پایین هر دو لنگهٔ در، به طور برجسته به چشم مى‌خورد. کتیبه‌هاى دیگرى نیز به خط نسخ برجسته بالاى در وجود دارد که طبق كتیبه های موجود بانی آن استاد حسین بن پیر علی حداد تهرانی و تاریخ آن جمادى‌الاول سال ۸۸۶ هجرى قمرى است. (زمان آق‌قویونلو). ظاهراً این قدیمى‌ترین تاریخى است که در بناهاى کهنه تهران دیده مى‌شود. بدین ترتیب می توان قسمتی از بقعه را متعلق به قرن نهم هجری از زمان مربوط به ساختمان اصلی بنا و بقعه را به قرن 13 هجری و دوران قاجار منسوب دانست. كاشیهای زرین فام مرقد مطهر متعلق به قرون 7 و8 هجری قمری و مناره های موجود در این بقعه از قرن 13 هجری قمری مانده است. کاشی های زرین فام روی مرقد و وضع استقرار مرقد در گنبدخانه کنونی که نسبت به مرکز تقارن بقعه فعلی جابجاست، بر وجود عناصر ساختمانی قرون هفتم و هشتم هجری بنای امامزاده سیداسماعیل دلالت می کند. همچنین کتیبه روی در منبت کاری شده بنا نشان می دهد که ساخت در مزبور، در تاریخ غره جمادی الاول سال 886 قمری به اتمام رسیده و این تاریخ، قدیم ترین تاریخی است که درباره ابنیه قدیمی داخل شهر تهران سراغ می رود. به همین دلیل بنای امامزاده اسماعیل برای شهر تهران واجد امتیاز مخصوصی است. عناصر ساختمانی گنبدخانه فعلی امامزاده سیداسماعیل را می توان به تغییرات و تحولات ساختمانی بنا در دوره صفوی نسبت دارد که بر اساس آن گنبدخانه کنونی در محل بقعه قبلی با وسعت بیشتری بر پاشده است. کتیبه ایوان و در منبت کاری قدیمی امامزاده از آخرین تحولات مهم ساختمانی این بنا به وسیله حاجی عیسی خان بیگلربیگی، حاکم دارالخلافه تهران، یاد می کنند. وی در سال 1262 قمری ضمن مرمت و تجدید بنای گنبدخانه، صحن، گلدسته ها، رواق و ایوان آن را احداث می کند. حاجی عیسی خان بیگلربیگی در سال 1261 قمری به میرزا موسی وزیر اجازه می دهد تا در ملک شخصی خود - که شامل زمینی به مساحت 1600 متر بوده - آب انبار عظیمی را بنا کند. (متن وقف نامه آب انبار سیداسماعیل) این آب انبار به سبب همجواری با بقعه زیارتی سیداسماعیل از همان ابتدای ساخت به نام آب انبار سیداسماعیل مشهور می شود. این اثر به شماره 409 به تاریخ 1334/11/11 جزو آثار ملی به ثبت رسیده است. استان تهران ـ شهرستان تهران ـ بخش مرکزی ـ جنوب غرب تهران، جنوب غرب خیابان مصطفی خمینی، بین پانزده خرداد و مولوی (منطقه 12) امزاده اسماعیل در خیابان شهید مصطفی خمینی ، نزدیک میدان «سید اسماعیل» قرار دارد و منسوب به اسماعیل از اعقاب امام علی النقی (ع) است. یک سوی این بقعه به واسطه بازار سرپوشیده به خیابان اصلی بازار تهران راه می یابد. این مکان تاریخی شامل میدان ، آب انبار ، مسجد- مدرسه فیلسوف الدوله و بازار سید اسماعیل است. بنای فعلی امامزاده شامل صحن ، ایوان ، رواق ( ایوانی که در مرتبه دوم ساخته شود ، پیشگاه) ، بقعه و مسجد است. صحن امامزاده به شکل مستطیلی به ابعاد 23 و 35 متر است که محور طولی آن در امتداد شمالی – جنوبی قرار دارد و دارای سه ورودی است. ورودی شرقی که مدخل اصلی بنا نیز محسوب می شود فاقد تزئینات است و به نظر می رسد نیمه کاره رها شده باشد. این ورودی مقابل سردر آب انبار ساخته شده و به معبر شمالی – جنوب شرقی امامزاده و خود امامزاده به میدان سید اسماعیل راه دارد. دو ورودی دیگر اطراف صحن نیز یکی در شمال و دیگری در جنوب به معابر فرعی راه دارند. جبهه غربی بنا دارای ایوانی رفیع و خوش منظر است که در طرفین آن دو منار طویل دیده می شود. در طرفین ایوان ، سه ایوانچه در لبه صحن واقع شده است. بدنه ایوان غربی پوشیده از کاشی ، و نیم گنبد آن مزیّن به مقرنس زیبا و پرکار است. در محل پاکار قوس پوشش ایوان ، بر کتیبه ای با زمینه لاجوردی در سه سوی و روی کاشی های خشتی ، عباراتی به خط سفید نقش بسته است.

 

 


رای شما
میانگین (0 آرا)
The average rating is 0.0 stars out of 5.