رونق تولید ملی | چهارشنبه، ۱ آبان ۱۳۹۸
نمایش محتوای تولیدات ویژه

باغ علی نقی خان تفت

باغ علی نقی خان

باغ سازی از زمانهای پیش از تاریخ همواره جزء جدا نشدنی زندگی بشر محسوب می شده و خود در همه دوره ها در دیگر رشته های هنرتاثیر و نقش عمده ای داشته است .هنر باغ سازی مانند معماری تابع عوامل و شرایط طبیعی هر محیط بوده که وجود اب و خاک بارور از جمله آنهااست به دلیل اختلاف آب وهوایی مناطق مختلف ایران ،بخصوص در مناطق گرمسیری ،باغ اهمیت ویژه هی پیدا می کند . باغ ایرانی از سه عنصر اصلی اب ،گیاه وفضای معماری تشکیل شده است . مهمترین مساله برای حیات بخشیدن به باغ رساندن آب از راهههای دور دسب به داخل باغ بوده که سازندگان باغها از طریق حفر قنات آن را حل نموده اند .آب به عنوان یکی از عناصر چهار گانه آفرینش جایگاه ویژه ای در فرهنگ کهن ایران دارد ه شاخص ترین آن باغ علی نقی خان است. معرفی اثر: این باغ که در محل سرآب دو رقم تفت واقع است دارای عمارتی است که در وسط باغ خود نمایی می کند و شامل اتاق هایی تو در تو ،حوض وحمام می باشد. با توجه به نوع و اندازه مصالح به کار رفته در بنا و شیوه معماری آن قدمت بنا به دوران قاجار باز می گردد.

 

باغ علی نقی خان در محله دهنوودر بخش شمالی شهرستان تفت واقع شده واین اثر در تاریخ 11مرداد 1384 با شماره ثبت 12344 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است . وجه تسمیه باغ علی نقی خان به نام مالک نخستین آن مربوط می شود.

از ویژگی های اثر می توان گفت: 1-باغ علی نقی خان نمونه ای ارزشمند از باغ های ایرانی است اهمیت و ارزش این باغ زمانی دوچندان می شود که وضعیت اقلیمی غالب استان یزد آب و هوای کویری و خشک را در نظر داشته باشیم. 2-قرار گیری سه خانه باغ افضلی ،علی نقی خان ،و آستان قدس در کنار هم مجموعه ای عظیم و نفیس را بوجود آورده است 3-گذر آب قنات در باغ فضایی با طراوت و زنده را در آن ایجاد کرده 4-معماری در خور توجه بناهای مختلف باغ شامل کوشک ،مطبخ ،شربتخانه،حمام ،پایاب و اصطبل و..... یکی از ویژگی های قابل طرح باغ علی نقی خان وقوع پایاب در آن است این پایاب در سالهای گذشته کاملا مرمت شده و همچنان در آن آب در حال گذر است. ودیگر ویژگی با شکوه آن وجودکوشک است. که کوشک در میانه باغ علی نقی خان بنایی با شکوه در دو طبقه ساخته شده که از هر چهار جهت به سوی باغ چشم انداز دارد .

 

بخش هایی از این ساختمان تخریب شده که درسالهای اخیر قدری از آن مرمت و باز سازی شده . سقف فضا های بنا بیشتر به صورت آهنگ است ودر راهرو ها به صورت خونچه پوش .مساحت کوشک باغ علی نقی خان حدود 400 متر مربع است .و مصالح به کار گرفته شده در آن آجر، سنگ مرمر،چوب ،گچ،وخشت وگل . ایجاد پیش بخاری گچی و تز ئینی ،طاقچه ها و قطار بندی ها ،ساخت کلاه فرنگی در فضای میانی کوشک ،ایجاد طاق نما در دیواره اطراف کوشک ،دم گیری های گچی و...از نمونه های تزئیناتی است که در آن مشاهده می شود. در فضای میانی کوشک حوضی نیز وجود دارد پس از پروسرریز شدن آن وارد کانل (جوی)که چهار طرف حوض وجود دارد و به کف اتاق ها راه داردتا بیرون کوشک که این عمل موجب خنک شدن اتاق ها در فصل گرم را می دهد که این خود نیز نشان یک معماری عضیم ایرانی را دارا می باشد مشخصات بنا: بنای باغ علی نقی خان را از لحاظ موقعیت قرار گیریشان می توان به 4 بخش تقسیم کرد. الف :فضای هشتی و بنای متصل به آن که شامل هشتی ،اصطبل،طویله،حمام،شربتخانه،باقیمانده های احتمالی برج،چند اتاق در جبهه شرقش هشتی ب:کوشک ج:پایاب د:مطبخ هشتی باغ علی نقی خان : وردی و هشتی باغ در جبهه شمالی آن قرار دارد در حال حاظر این ورودی را تیغه کرده اند مصالح به کار گرفته شده در کف هشتی تر کیبی است از سنگ ریزه و آجر اصطبل وطویله باغ علی نقی خان : بخشی از فضا هایی است که در جنب هشتی باغ ساخته شده.دردیواره فضاهای مذکور آخور و محل بستن چارپایان تعبیه شده است که در آشنایی با دامداری سنتی گذشتگان قابل توجه است. حمام باغ علی نقی خان : حمام باغ به شیوه حمام های سنتی اما در مقیاسی بسیار کوچکتر است و شامل راهروی باریکی که فضاها را به هم متصل می کند رختکن،صحن کوچک حمام و خزینه شربتخانه: نام یکی از فضا های سمت ورودی و هشتی باغ است می گویند عزادار امام حسین وقتی در مراسمی که در باغ برگزار می شده شرکت می کردند در محل مذکور پذیرایی می شدند احتمالا برج باغ علی نقی خان: بخشهای به جا مانده ای از یک سازه معماری است با پلان مستطیل با توجه به خزینه حمام قرارگیری آن د رجنب ورودی باغ ،وقوع بخشی ازآن در خارج از باغ درکوچه و شیوه معماری آن به نظر می رسد برج دیده بانی و حفاظتی باغ بوده و مصالح به کارگرفته در این بخش باغ سنگ،آجر و ملات ساروج اتاق های جبهه شرقی باغ علی نقی خان: چند اتاق نیز در جبهه شرقی هشتی وسمت شمالی پایاب ساخته شده مطبخ باغ علی نقی خان: در نز دیکی بنای اصلی ومیانی باغ ساخته شده و مساحت آن تقریبا" 60متر مربع میباشد. درختان باغ انار،زرد آلو، چنار ، توت و .... مصالح به کار رفته شده: مصالح به کار گیری شده در بنا عمدتا خشت وگل چوب ، سنگ مرمر ،گچ ،سنگ ریزه وآجر، سنگ است اقدامات انجام شده و در حال انجام در این اثر : درسالهای گذشته در راستای احیائ باغ علی نقی خان تعمیراتی بر آن صورت گرفته که نمونه هایی از آن عبارتتند از: ا-مرمت کامل پایاب 2-گذر بندی و جدول بندی بخش های از باغ 3-باز سازی دیوارهای فرو ریخته بعضی فضاها 4- باز سازی سقف های ریخته شده بعضی فضاها 5-باز سازی اتاق ها ی طبقه فوقانی و همچنین زدن سقف انها 6-ایجاد ازاره سنگی در بعضی از قس مت های باغ 7-ساخت سر ویس های بهداشتی در نز دیکی اتاق های جبهه شرقی باغ

رای شما
میانگین (1 رای)
The average rating is 2.0 stars out of 5.