رونق تولید ملی | یک‌شنبه، ۲۸ مهر ۱۳۹۸
نمایش محتوای تولیدات ویژه

شرف الدین علی یزدی


از اکابر علما و فضلاء و ادباى آن عصر است، و در دربار تیموریان معزّز بوده و در تفت یزد و باغ و مزرعه‌اى داشته است وى در فن معما و حساب جُمل و علم اعداد تألیف دارد و از آن جمله 'کنه‌المرد فِى فَنْ وِفقْ الاعداد' و رسالهٔ مفصل 'الحُلل المطرّز فى‌المعمى و اللّغز' است در اوقاتى که شاهزادهٔ فاضل و ادب دوست ابراهیم سلطان‌بن شاهرخ‌بن امیر تیمور در فارس و اصفهان حکومت داشت شرف‌الدین غالباً در دربار او تردد مى‌کرد و شاهزاده از او درخواست تا تاریخى در مقامات امیر تیمور بنویسد و او ‌ 'ظفرنامهٔ تیموری' را که از کتب معروف فارسى است با قتفاى ظفرنامهٔ نظام‌الدین شامى تألیف کرد، و در سنهٔ ۸۲۸ به پایان آورد. وفات شرف‌الدین على در شهر یزد قصبهٔ تفت سنهٔ ۸۵۸ و به قول صاحب روضاةالجنات در ۸۳۰ اتفاق افتاد. ظفرنامهٔ تیمورى ظفرنامه کتابى است بالنسبه بزرگ و یک مرتبه در کلکته به طبع رسیده است (گویند مقدمهٔ مفیدى داشته است و در تاریخ مغول ولى حقیر آن را نیافته‌ام) این کتاب به شیوهٔ قدیم به تقلید نثر جهانگشاى جوینى نوشته شده است و در این عصر شرف‌الدین را باید محیى نثر فنى شمرد و شاید از برکت او بود که بار دیگر سبک قدیم به روى کار آمد، بالجمله شرف‌الدین در این کتاب داد سخن داده و بسیار در نزد معاصران مستحسن افتاده است. دولتشاه گوید: 'مولانا شرف به وقت پیرى به التماس شاهزاده آن کتاب را تألیف نمود و به ظفرنامه موسوم ساخت و فضلاء متفق‌اند که در آن تاریخ مولانا داد فصاحت و بلاغت داده است و آل و احفاد و ذریت صاحبقرانى را تا دامن قیامت به سعى پسندیدهٔ آن بزرگوار نام و مآثر باقى است و الحق صاف‌تر از آن تاریخ از فضلا هیچ‌کس ننوشته است، اگرچه پرکارتر نوشته‌اند، اما طرفه مجموعه‌اى است ظفرنامه و از تکلفات زاید دور و به طبایع نزدیک گویند که در مدت چهار سال مولانا روزگار صرف نمود تا آن تاریخ با تمام پیوست و ابراهیم سلطان نیز اموال صرف کرد و تاریخى که بخشیان (بخشى‌ها مانند ضباط بوده‌اند) و روزنامه‌چیان در روزگار امیر بزرگ ضبط نموده بودند از خزاین سلاطین از ممالک جمع مى‌نموده و از بعضى مردمان عدل و معمّر ... تفحص و تحقیق مى‌نمود (۱) و آن تاریخ مبارک بر نهج صدق و راستى به اتمام پیوست' (تذکرهٔ دولتشاه: ص ۳۷۹). ظفرنامه مرجع غالب تواریخى است که بعد از او در ایران نوشته شد چون 'روضةالصفا' و 'حبیب‌السیر' و غیره و غالباً عبارات را با حذف و اصلاحى نقل کرده‌اند و در دورهٔ صفویه به موجب اسنادى که در دست داریم ظفرنامه اسباب دست بیشتر منشیان و مترسلان بوده است و همه از این کتاب تقلید مى‌کرده‌اند من‌جمله رقعه‌اى است که 'آصف‌خان' از بزرگان امرا و فضلاء دربار تیموریان دهلى و معاصر اکبر به حکیم ابوالفتح (که حکیم رکنا معروف باشد) نوشته و حکیم مزبور در جواب آصف‌خان مى‌نویسد ظفرنامهٔ شرف‌الدین على یزدى تا دیرى سرمشق اهل فضل بوده است.

رای شما
میانگین (1 رای)
The average rating is 5.0 stars out of 5.