نمایش محتوای تولیدات ویژه

شهر شوشتر خوزستان

شوشتَر از شهرهای استان خوزستان در جنوب غربی ایران است. این شهر در دامنه کوه‌های زاگرس قرار دارد. لقب این شهر از قدیم دارالمؤمنین (شهر مؤمنان) بوده است شوشتر با مساحت ۲۴۳۶ کیلومتر مربع در شمال استان خوزستان کشور ایران، بین ۴۸ درجه و ۳۵ دقیقه تا ۴۹ درجه و ۱۲ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ و ۳۱ درجه و ۳۶ دقیقه تا ۳۲ درجه و ۲۶ دقیقه فرض شمالی از خط استوا قرار گرفته‌است. جمعیت آن 191 هزار نفر است(سرشماری سال 1390) و پنجاه و هفتمین شهر از نظر جمعیت در ایران است و در استان خوزستان پس از کلانشهر اهواز و شهرهای دزفول و آبادان چهارمین شهر بزرگ استان از لحاظ جمعیت محسوب می‌شود. موقعیت شوشتر در استان خوزستان مرکز و متمایل به شمال است. از لحاظ طبیعی دامنه‌های پایانی کوههای زاگرس، مرز شرقی این شهرستان و رود دز مرز غربی این شهرستان را تشکیل می‌دهد. میانگین ارتفاع شهرستان شوشتر از سطح دریا ۱۵۰ متر و ارتفاع نقطه مرکزی شهر شوشتر از سطح دریا ۶۵ متر است. کوههای مشرف به شوشتر فدلک نام دارند که پایان چین خوردگیهای زاگرس در جلگه خوزستان هستند. فاصله شوشتر تا اهواز ۸۵ کیلومتر و تا تهران ۸۳۱ کیلومتر و تا خلیج فارس ۲۲۲ کیلومتر است. تقسیمات کشوری شوشتر تا سال ۸۳ دارای بخش‌های مرکزی و گتوند بود. با تبدیل بخش گتوند به شهرستان گتوند، هم اکنون شهرستان شوشتر دارای بخش‌های مرکزی به مرکزیت شوشتر و شعیبیه، به مرکزیت گوریه‌است. شوشتر از اطراف با شهرستان‌های اهواز، دزفول، گتوند، هفتکل، مسجد سلیمان و شوش هم‌مرز می‌باشد. محله‌ها شهر شوشتر توسط شاخه‌های مختلف رودخانه کارون به سه منطقه بافت قدیم، بُلِیتی، و مناطق جدید شمال غربی شهر تقسیم شده‌است. منطقه بُلِیتی در شرق شاخه گرگر واقع شده‌است. مناطق جدید شمال غربی شهر در شمال شاخه شطیط واقع شده و شامل مناطقی چون شوشترنو، فرهنگ شهر، مهرشهر و کوی نیرو می‌باشند. بافت قدیم که همچون جزیره‌ای در میان شاخه‌های گرگر، شطیط، داریون و رَقَت قرار دارد، در دوران گذشته به چهارده محله تقسیم می‌شده که محله‌های شرقی به نام نعمت خانه یا کهواز و محله‌های غربی به نام حیدر خانه یا موگِهی نامیده می‌شده‌اند. رودخانه‌ها شوشتر موقعیت ویژه‌ای در جلگه خوزستان دارد و رودخانه‌های بزرگ کارون و دز از این شهرستان عبور می کنند. رودخانه دز از غرب شوشتر عبور می‌کند و مرز شوشتر را با شوش می‌سازد. اما رودخانه کارون پس از عبور از کوههای زاگرس، پس از سد گتوند وارد دشت عقیلی شده و از تنگه‌ای بین کوههای فدلک و کوشکک می گذرد و به طور کامل در جلگه خوزستان جاری می‌شود. این رودخانه پس از عبور از این تنگه با تخته سنگ بزرگی که شوشتر بر آن بنا شده برخورد می‌کند و توسط بند میزان به دوشاخه گرگر و شطیط تقسیم می‌شود. شاخه گرگر- یا دودانگه یا مسرقان- کانالی است که دست کند انسان است و تاریخ کندن آن مشخص نیست اما متون تاریخی نشان می‌دهد که این رودخانه ابتدا به رود دیگری در رامهرمز ملحق می‌شده و به خلیج فارس می‌ریخته و در دوران کوروش هخامنشی آن را در منطقه بندقیر توسط سدی به رودخانه کارون باز می‌گردانند. شاخه شطیط یا چهاردانگه نیز که از سد معروف شادروان شاپوری عبور می‌کند در بالادست سد شادروان شاخه‌ای از آن جدا می‌شود که داریون -داریوش یا دارا- نام دارد. این سه شاخه رودخانه کارون شوشتر را همچون جزیره‌ای محصور نموده و در طول تاریخ دشتی وسیع به نام میاناب را آبیاری کرده‌اند. در نهایت هرسه شاخه -شطیط، گرگر و داریون- در منطقه بندقیر جنوب شهرستان شوشتر به یکدیگر ملحق می‌شوند و در همانجا رود دز نیز به کارون ملحق شده و کارون بزرگ را می‌سازند و به‌طرف اهواز حرکت می‌کند. آب رودخانه پیش از ورود به شهر به دو شاخه تقسیم می‌شود: شاخه «گرگر» کارون که از داخل شهر عبور می‌کند، آبشارهای زیبایی را تشکیل می‌دهد و و شاخه دیگر «چهاردانگه» است که از غرب به سوی جنوب شوشتر جریان داشته و در محلی به نام «بند قیر» در جنوب شوشتر مجدداً به هم پیوند می‌خورد. بسیاری از تأسیسات آبی باستانی همچون: آسیابها، کانالها، پل بندها، و آبشارها در مسیر شاخه های گرگر و شطیط ساخته شده اند. این آثار در سال 2009 به صورت یکجا با عنوان سازه های آبی شوشتر به عنوان دهمین اثر ایران به ثبت میراث جهانی یونسکو رسیده‌اند. منابع و معادن شوشتر علاوه بر خاک آبرفتی دامنه زاگرس که بسیار حاصلخیز است دارای معادن گچ، آهک، سنگ ساختمانی، شن و ماسه است. جنگلهای بزرگی بصورت بیشه نیز در میان شاخه‌های مختلف رودخانه کارون وجود دارند. بر اساس آمار در سال ۷۴ جنگلها و مراتع شوشتر ۱۷۵هزار هکتار بوده‌است. آب و هوا شوشتر همانند اغلب شهرهای خوزستان دارای تابستانهای گرم و زمستانهای معتدل مدیترانه ای است. میانگین دمای سالیانه ۲۷٫۲ درجه سانتیگراد می‌باشد. متوسط بارندگی سالیانه در شوشتر ۳۲۲ میلیمتر محاسبه شده‌است. شوشتر شهری است باستانی باقدمت 8000سال که دارای اثار باستانی بی نظیری مانند اسیاب های ابی وپل بند شادروان وسد بند میزان و قلعه ی سلاسل و .....میباشد (که در این وبلاگ به طور مفصل درباره ی این اثار صحبت خواهیم کرد).وجود همه ی این اثار شوشتر را به یکی از قدیمی ترین شهر های ایران تبدیل کرده است. در ضمن این را هم باید بدانیم که اثار باستانی تنها اهمیت این شهر نیست .همانگونه که میدانیم شوشتر از گذشته به دارالمومنین معروف بوده و این لقب نشئت گرفته ازوجودعلما و روحانیون بزرگی بوده که در این شهر زندگی می کردند از جمله: حاج شیخ جعفر شوشتری و حاج سید نعمت الله جزایری و حاج شیخ محمدتقی شیخ شوشتری و حاج سید محمد رضا ال طیب و.... و دانشمندانی همچون حکیم وفایی و سهل ابن عبدالله وبزرگانی دیگر در این شهر زندگی میکرده است.که اثار و تألیفات بسیاری از انها به جا مانده است. حال با توجه به اهمیت این شهر چرا سخنی همچون گذشته ازاین شهر نیست؟ چه چیزی باعث این مسئله شده است؟چرا شهرهای باستانی دیگرهمچون همدان و اصفهان ویزد پیشرفت کرده اند اما شوشتر نسبت به انها بسیار عقب مانده(ممکن است بگویید که این شهر ها مرکز استان هستند!!! اما باید یاد اور شوم که شوشترهم در گذشته مرکز استان بوده درضمن در حال حاضر شهرهایی داریم که مرکز استان نیستند اما توجه زیادی به انها می شود مانند کاشان و...) به نظر شما جایگاه این شهر را در گذشته از یاد نبرده ایم؟ شهری که در عهد ساسانی جزمهم ترین شهرهای ایران بوده ویکی ازشهر های صنعتی بزرگ جهان تا قبل از انقلاب صنعتی اروپا به حساب می امده انگار یادمان رفته که پارچه ی مقدس کعبه زمانی درشهرستان شوشتردر کارگاه های پارچه بافی که به نام (دیبا) معروف بوده دراین شهر تولید و به سرزمین خانه ی خدا فرستاده می شد واگر از جنبه ی اقتصادی به ان بنگریم این پارچه به کشورهای دیگری مانند روم ویونان و .... صادر می شد. بعضی ازشهرها به خاطر موقعیت مذهبی پیشرفت میکنند بعضی به علت نزدیکی به اب وبرخی به علت جاذبه ی گردشگری

 

 
Loading the player...


رای شما
میانگین (2 آرا)
The average rating is 3.0 stars out of 5.