رونق تولید ملی | پنج‌شنبه، ۲ آبان ۱۳۹۸
نمایش محتوای تولیدات ویژه

عمارت بادگیر باغ گلستان

نوع بنا : تاریخی قدمت : قاجاریه(1195-1299 ه ق ) ( تاریخ میلادی : 1796-1921 م ) عمارت بادگیر از بناهای دوره فتحعلی شاه است که در دوره ناصرالدین شاه دچار تغییرات و تصرفات عمده ای شد. این عمارت دارای تالار بزرگی است که ارسی ها، ستون ها، دیوارها و سقف آن با نقاشی، زرنگاری، آینه کاری، گچ بری، منبت کاری و مرمر پوشیده شده است و یکی از تالار های پر کار و زیبا و جالب به شمار می رود. در زیر این تالار حوض خانه وسیعی قرار دارد که در چهارگوشه آن، چهار بادگیر بلند با کاشی های معرق آبی، زرد و سیاه با قبه های زرین قرار گرفته و هوای حوض خانه، تالار و اتاق ها را به خوبی خنک می کند. عمارت بادگیر در زمان فتحعلی شاه در ضلع جنوبی باغ گلستان ساخته شده ولی در زمان ناصرالدین شاه توسط حاج علیخان حاجب الدوله تصرفات عمده ئی در آن انجام گرفت و بشکل امروزی درآمد وحتی این تغییرات و تصرفات در سالهای بعد نیز ادامه یافت . با مقایسه تابلوهای آبرنگ بسیار زیبائی که محمود خان ملک الشعراء در سالهای 1278 و 1281 ه.ق از این عمارت نقاشی کرده و عکسهائی که بعد ها ازآن گرفته شده است می توان چگونگی بعضی از این تغییرات را معلوم داشت . عمارت بادگیر گذشته از گوشواره های زیبا و بالاخانه ها و دهلیزها دارای تالار بزرگی است که ارسی ها و ستونها و دیواره ها و سقف آن تماما با نقاشی و زرنگاری و آینه کاری و گچ بری و منبت کاری و مرمر پوشیده شده و از این حیث یکی از تالارهای پر کار و زیبا و جالب عمارت سلطنتی قدیم بشمار می رود . تالار شاه نشین این بنا که بخش اصلی عما رت ( از دو طرف توسط هشتی ها ) می باشد، مزین به نه ارسی زیبا است . تزئینات دیگر عبارتند از : دو ستون گچی مار پیچ نقاشی شده به سبک دوره زندیه ، ازاره های مرمرین نقاشی شده ، کفپوش معرق هفت رنگ با طرح بته جقه و زرد رنگ و دیوارها و سقف آینه کاری و نقاشی شده است. در زیر تالار و عمارت مزبور حوضخانه وسیعی وجود دارد ( عکسخانه فعلی ) که در چهار گوشه آن چهار بادگیر بلند از کاشی های معرق آبی و زرد و سیاه با قبه های زرین قرار گرفته و هوای حوضخانه و تالار و اتاقها بوسیله آنها بخوبی خنک می شود.پادشاهان قاجار معمولا اگر در ایام تابستان در تهران بودند و به ییلاق نمی رفتند از این حوضخانه استفاده می کردند و تاج گذاری مظفرالدین شاه (1313 هجری قمری) نیز که مصادف با تابستان و گرمای شدید تهران بود در تالار همین عمارت بر روی تخت طاووس برگزار گردید . بنا بر نوشته معیر الممالک در زمان ناصرالدین شاه در حوضخانه این عمارت " انواع طیور زیبا ..... رها کرده بودند ، در یک طرف عمارت مزبور نیز لانه و قفس هائی ساخته و پرندگان بسیار از هر قبیل در آن گرد آورده بودند و گاه هنگام دانه دادن به آنها شاه آمده به تماشا می ایستاد و با همراهان سخن از صید طیور و طرز بدام آوردن آنها می راند عمارت بادگیر در کاخ گلستان میدان ارک تهران واقع شده‌است. بین سال‌های ۱۲۲۰ و ۱۲۶۰ به دستور فتحعلی شاه قاجار ساخته شد. این عمارت که محل تاجگذاری مظفرالدین شاه قاجار نیز بوده‌است معماری جالب و تزیینات بسیار زیبایی دارد و اخیرآ مرمت شده‌است. در زیر عمارت بادگیر یک اتاق تابستانی بزرگ قرار داشته که با جریان باد چهار برج بادگیر و با کمک حوضخانهٔ میانی که آب قنات شاهی در آن جاری بود، خنک می‌شد. در حال حاضر جریان آب به علت احداث مترو قطع گردیده‌است و از بادگیرها به صورت قبلی استفاده نمی‌شود. " . عمارت بادگیر در دوره فتحعلی شاه، در ضلع جنوبی باغ گلستان ساخته شد. اما در زمان ناصرالدین شاه، در بین سالهای 1281-1278ق تغییرات عمده ای در آن صورت گرفت. عمارت بادگیر دارای تالار بزرگی است که در آن زیباترین آرایه های وابسته به معماری عصر قاجاریه به کار گرفته شده است. تمامی بدنه و سقف و ستون های این تالار، پوشیده از آینه کاری و نقاشی و گچ بری است که تلفیق این هنرها با آزاره مرمرین و کف کاشیکاری شده فضائی بسیار زیبا را شکل می دهد. این ترکیب زیبا با درهای منبت کاری شده کم مانند و پنجره هائی با شیشه های رنگین، آن را به یکی از زیباترین تالارهای دوره قاجاریه تبدیل می کند. در زیر تالار، حوضخانه وسیعی قرار دارد، که در چهار گوشه آن چهار بادگیر بلند ساخته اند. به وسیله همین بادگیرها هوای حوضخانه و تالار و اطاق های دیگر بنا، خنک می شود. و نام عمارت بادگیر مدیون هیمن برج ها است. پادشاهان قاجار اگر در ایام تابستان به هر دلیلی در تهران می ماندند و به ییلاق نمی رفتند، از این حوضخانه استفاده می کردند. مراسم تاجگذاری مظفرالدین شاه که مصادف با تابستان و گرمای شدید تهران بود نیز در تالار همین عمارت بر روی تخت طاوس برگزار شد. این حوضخانه در سال 1378 ش بعد از مرمت تبدیل به عکسخانه شد و گزیده ای از عکس های دوره قاجار متعلق به آلبوم خانه کاخ گلستان در آن به نمایش گذاشته شده است.

رای شما
میانگین (1 رای)
The average rating is 5.0 stars out of 5.