رونق تولید ملی | شنبه، ۲۷ مهر ۱۳۹۸
نمایش محتوای تولیدات ویژه

منطقه حفاظت شده کالمند بهادران

منطقه حفاظت شده کالمند بهادران با وسعتی معادل 229000 هکتار در 40 کیلومتری جنوب شرقی شهر یزد و در حوزه استحفاظی شهرستان مهریز واقع شده است. این منطقه از مجاورت شهر مهریز شروع شده و با شهرستانهای خاتم و بافق در جنوب به استان کرمان محدود شده است. به طور کلی این منطقه در حد فاصل 54 درجه و 20 دقیقه لغایت 55 درجه و 15 دقیقه طول شرقی و 31 درجه و 5 دقیقه لغایت 31 درجه و 35 دقیقه عرض شمالی واقع شده است. جاده یزد –کرمان –بندر عباس یکی از شاهراههای اصلی کشور بوده که منطقه حفاظت شده کالمند بهادران را از وسط نصف نموده است. منطقه حفاظت شده کالمند بهادران از لحاظ تقسیمات اکولوژیک محیط طبیعی دربرگیرنده تمامی عناصر اکولوژیک زیستگاه کلان ایران مرکزی یعنی کوههای کم و بیش برهنه، دشتهای استپی.بیابانی وکویری می باشد.بیش از نیمی از سطح منطقه را نقاط دشتی ومابقی را ارتفاعات صعب العبور وکوهپایه هاو تپه ماهورها تشکیل داده است. مرتفع ترین نقطه منطقه با ارتفاع 3290 متردر شمال منطقه وپست ترین نقطه آن با ارتفاع 1400 متر از سطح دریا در کفه مهدی آباد قرار دارد. به هر صورت قرارگیری کوهستانها با دره های بزرگ وکوچک در مجاورت تپه ماهورها ودشتهای هموار وگسترده .زیستگاهها ی مناسبی را برای زیست گونه های مختلف گیاهی وجانوری فراهم آورده است. هر چند تعدد مزارع و سکونتگاهها و عبور یکی از بزرگراههای اصلی کشور از منطقه مزبور، احداث معدن سرب و روی مهدی آباد، رونق کشاورزی محلی و آسفالته شدن برخی جاده های بین روستایی تا حدی بر یکپارچگی زیستگاهها تاثیر گذار بوده است نام انگلیسی : Kalmand protected area نام فارسی : منطقه حفاظت شده کالمند منطقه كالمند - بهادران در سال 1355 به دلیل تخم گذاری پرنده با ارزش و كمیاب هوبره و همچنین برخورداری از وضعیت اكولوژیكی مناسب جهت ادامه حیات گونه های ارزشمند جانوری و گیاهی مختلف از جمله آهو و زاغ بور به عنوان منطقه شكار ممنوع و از تاریخ اول خرداد ماه سال 1370 با تصویب شورای عالی محیط زیست رسماً در زمره مناطق چهار گانه تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست قرار گرفته و به عنوان حفاظت شده اعلام گردید. وقعیت جغرافیایی، سیمای طبیعی و اقلیم این منطقه در حد فاصل E5420 تا E5515 طول جفرافیایی و N3105 تا N3135 عرض جفرافیایی واقع شده است. كالمند در 20 كیلومتری شهرستان مهریز و 50 كیلومتری مركز استان و بهادران در 85 كیلومتری یزد قرار گرفته است. وسعت این منطقه حدود 250000 هكتار برآورد شده كه بیش از نیمی از مساحت آن را نقاط دشتی و مابقی را ارتفاعات صعب العبور، كوهپایه ها و تپه ماهور ها تشكیل داده است. بلندترین نقطه منطقه مزبور در كوه مذوار با ارتفاع 3290 متر و پست ترین نقطه آن در كفه مهدی آباد 1400متر از سطح دریا ارتفاع دارد. میزان بارندگی در نقاط مختلف این مظقه متفاوت بوده و از حداقل 50 تا حداكثر 150 میلی متر در سال متغیر می باشد. منابع آب منابع آبی موجود در منطقه حفاظت شده كالمند - بهادران به دلیل وسعت زیاد و كویری بودن آن جوابگوی نیاز حیات وحش منطقه نبوده است. سنگآب های موجود در منطقه كه در اثر انحلال آهكی به طور طبیعی تشكیل شده اند، از نظر ذخیره و ظرفیت نگهداری آب متفاوت و میزان آب آنها تحت تاثیر نزولات جوی بوده و در سال های اخیر كمبود بارشهای جوی موجب گردیده تا ذخیره آبی چشمه ها و سنگآب های منطقه بسیار كم شود. در این راستا اداره كل حفاظت محیط زیست استان یزد با حفر چند حلقه چاه، نصب چند عدد تلمبه بادی، تعمیر و مرمت سنگآب ها و ایجاد مخازن آب متعدد زیرزمینی این امكان را فراهم آورده كه حتی در ماه های گرم سال نیز گیاهان و جانوران وحشی منطقه با مشكل كم آبی مواجه نباشند. فلور گیاهی كنترل مستمر منطقه حفاظت شده كالمند - بهادران، اعلام یك پنجم منطقه به عنوان محدوده امن و اجرای قانون تعلیف احشام موجب گردیده تا جوامع گیاهی منطته مركب از انواع فرم های رویشی اعم از یكساله علفی، چندساله علفی، بوته ها، درختان و درختچه ها كه در گذشته سیر قهقرایی را طی می كرده اكنون از وفور نسبی برخوردار باشند. طبق مطالعات انجام شده در تابستان 1379 تعداد 115 گونه گیاهی در منطقه شناسایی شد كه به عنوان نمونه می توان به گونه های زیر اشاره نمود: گون، اسفناج وحشی، تره تیزك، كاكوتی، فرفیون، گل گندم، شقایق كوهی، انغوزه، زنبق صحرایی، ملیكا، خارشتر، كلاه میرحسن، كاروانكش، افدرا، اسكنبیل، تاغ، قیچ، پرند، گز، گل كتانی، بابونه ای، شب بوی صحرایی، تلخك، اسفند ، علف شور، كلپوره، شیرینك، بادام كوهی، انجیر وحشی، كسور و بنه. فون جانوری منطقه حفاظت شده كالمند - بهادران با توجه به وجود ارتفاعات، تپه ماهور ها و دشت ها زیستگاه و مامن مناسبی جهت زندگی انواع گونه های جانوری می باشد. در ارتفاعات منطقه گله های متعدد كل و بز و قوج و میش مشاهده شده و در قسمتهای دشتی تعداد زیادی آهو كه حدود 2000 راس تخمین زده می شود نظر هر بیننده ای را به سوی خود جلب می كند. درقسمت های شمال و شمال شرقی منطقه كه از اقلیم خشك تری برخوردارند تعدادی جبیر زیست می نمایند. همچنین جانورانی از قبیل یوزپلنگ، كاراكال، پلنگ، كفتار، روباه، گرگ، شغال و پرندگان ارزشمندی همچون زاغ بور، هوبره، كبك، تیهو، باقرقره و خزندگانی مانند بزمچه و مار در منطقه موجود می باشند. لازم به ذكر و تشكر است از محیط بانان نمونه منطقه كه شبانه روز از این حیات وحش پاسداری می كنند. مركز تكثیر و پرورش گورخر كمتر از نیم قرن پیش حدود دو سوم خاك كشور ایران زیستگاه گورخر ایران بود كه بر اثر شكار بی رویه و تعارضات انسانی، وجود این گونه فقط منحصر به دو منطقه توران و بهرام گور شد. درسال 1376 اداره كل حفاظت محیط زیست استان یزد طرح اسارت، انتقال و رهاسازی گورخر ایران را در منطقه حفاظت شده كالمند - بهادران راه اندازی كرد كه خوشبختانه این طرح با موفقیت روبرو و در حال حاضر 8 راس گورخر در این منطقه زیست و با توجه به روند تكثیر پیش بینی می شود كه در آینده نزدیك در مناطق مختلف استان رهاسازی گردند. قابلیت های منطقه نقاط دیدنی، چشم انداز ها و مناظر طبیعی این منطقه، وجود حیوانات با ارزش و حمایت شده ای چون آهو، جبیر و پرندگان نادر و كمیابی مانند زاغ بور و هوبره، با ارزش بن المللی اشان بر اهمیت این اكوسیستم كویری افزوده است. گیاهان و جانوران موجود در منطقه حفاظت شده كالمند - بهادران كه به نحو مطلوبی خود را با شرایط سخت كویری تطابق داده اند می توانند به عنوان نمونه مورد مطالعه وتحقیق مراكز آموزشی و تحقیقاتی قرار گیرند. در پایان ذكر این نكته ضروری است كه علیرغم وجود تعداد زیادی از آبادی ها و چاه های كشاورزی در منطقه این مسیله در روند حفاظت تاثیر منفی چندانی نداشته كه این امر را بایستی مرهون همراهی و همدلی مردم و فرهنگ غنی و شناخت عمیق آنها نسبت به حفاظت از گونه های وحش دانست

رای شما
میانگین (0 آرا)
The average rating is 0.0 stars out of 5.