رونق تولید ملی | شنبه، ۲۷ مهر ۱۳۹۸
نمایش محتوای تولیدات ویژه

کاروانسراو مدرسه ی گنجعلی خان

مدرسه و کاروانسرای گنجعلیخان در مجموعه گنجعلی خان و ضلع شرقی میدان واقع شده است. ابعاد مدرسه 23×31/5 متر و جمعاً 724 مترمربع مساحت دارد. این بنا تا زمان آقا محمد خان قاجار مدرسه ای پر رونق بوده و پس از ویران شدن به دستور وی ، تعطیل شده و در اواسط قرن سیزدهم به عنوان کاروانسرا مورد استفاده قرار گرفت. بر کاشی‌های کتیبه سر در آن تاریخ 1007 ه. ق مطابق با 1598 میلادی نقش بسته و معمار آن محمد سلطانی یزدی بوده است. کتیبه مذکور که بیشتر آن ریخته به خط علیرضا عبا سی خطاط مشهور زمان صفوی است. این سر در دارای مقرنس کاری‌های بسیار نفیس بوده که در حال حاظر قسمت کمی از آن بر جای مانده است. کاشیکاری نمای داخلی مدرسه که شامل کاشی معلقی و معرق می‌باشد نمونه‌های زیبایی از کاشیکاری دوره صفویه به شمار می‌رود. حجره‌های متعدد آن در دو طبقه با شیوه معماری زیبایی طراحی‌شده‌اند. نمای داخلی و خارجی این مدرسه‌، کاشی کاری معرق دارد که از عصر صفوی به یادگار مانده‌است. کاشیکاریهای نمای داخلی و بیرونی مدرسه از نوع معرق و معقلی است و کاربندیهای زیبا، مقرض بندیهای منقوش، گچبریها و نقاشیهای دیدنی، مکمل تزئینات آن می‌باشد. وجود حجره هایی به سبک مدارس مذهبی، سبک معماری، کتیبه سنگی وقف نامه و وجود یک قاب کاشیکاری در ضلع شرقی مدرسه که بر روی آن حدیث شریف "انامدینه العلم و علی بابها" نقش بسته است و نیز اسماء متبرکه و آیات قرآنی موجود در این بنا، حکایت از مدرسه بودن آن، در گذشته دارد. بر اساس منابع موجود آقا محمد خان قاجار این مدرسه را تخریب کرده است ‏ و کلیه آثار آن در هجوم آغامحمدخان صدمات فراوانی دید و فقط ازکتابخانه آن حدود 5000 نسخه خطی نفیس به غارت رفت. مدرسه در حال حاضر تبدیل به دانشکده هنر شده است. این اثر در تاریخ ۲۹ آذر ۱۳۱۶ با شمارهٔ ثبت ۲۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای گنجعلی خان بنای مدور کاروانسرای گنجعلی خان در دوره شاه عباس صفوی به دستور حاکم وقت آن زمان ساخته شده و در مجاورت کاروانسرای وکیل قرار گرفته است این کاروانسرای دو طبقه دارای پلان چهار ایوانی 5 قوس و 7 در است که دو درب آن به بازار سراجی و دیگری به بازار قلعه باز میشود کاروانسرای گنجعلی خان یکی از بهترین اقامتگاه های توریستی در کرمان است مدرسه (کاروانسرا) گنجعلی‌خان که اولش با نیت مدرسه علمیه ساخته شده و بعد تبدیل شده به کاروانسرا. به همین دلیل داخل آن کاشی کاری هم دیده می‌شود در حالی که در کاروانسراهای ما کاشی‌کاری وجود ندارد. مدرسه و کاروانسرای گنجعلیخان در مجموعه گنجعلی خان و ضلع شرقی میدان واقع شده است. ابعاد مدرسه 23×31/5 متر و جمعاً 724 مترمربع مساحت دارد. این بنا تا زمان آقا محمد خان قاجار مدرسه ای پر رونق بوده و پس از ویران شدن به دستور وی ، تعطیل شده و در اواسط قرن سیزدهم به عنوان کاروانسرا مورد استفاده قرار گرفت. بر کاشی‌های کتیبه سر در آن تاریخ 1007 ه. ق مطابق با 1598 میلادی نقش بسته و معمار آن محمد سلطانی یزدی بوده است. کتیبه مذکور که بیشتر آن ریخته به خط علیرضا عبا سی خطاط مشهور زمان صفوی است. این سر در دارای مقرنس کاری‌های بسیار نفیس بوده که در حال حاظر قسمت کمی از آن بر جای مانده است. کاشیکاری نمای داخلی مدرسه که شامل کاشی معلقی و معرق می‌باشد نمونه‌های زیبایی از کاشیکاری دوره صفویه به شمار می‌رود. حجره‌های متعدد آن در دو طبقه با شیوه معماری زیبایی طراحی‌شده‌اند. نمای داخلی و خارجی این مدرسه‌، کاشی کاری معرق دارد که از عصر صفوی به یادگار مانده‌است. کاشیکاریهای نمای داخلی و بیرونی مدرسه از نوع معرق و معقلی است و کاربندیهای زیبا، مقرض بندیهای منقوش، گچبریها و نقاشیهای دیدنی، مکمل تزئینات آن می‌باشد. وجود حجره هایی به سبک مدارس مذهبی، سبک معماری، کتیبه سنگی وقف نامه و وجود یک قاب کاشیکاری در ضلع شرقی مدرسه که بر روی آن حدیث شریف "انامدینه العلم و علی بابها" نقش بسته است و نیز اسماء متبرکه و آیات قرآنی موجود در این بنا، حکایت از مدرسه بودن آن، در گذشته دارد. بر اساس منابع موجود آقا محمد خان قاجار این مدرسه را تخریب کرده است ‏ و کلیه آثار آن در هجوم آغامحمدخان صدمات فراوانی دید و فقط ازکتابخانه آن حدود 5000 نسخه خطی نفیس به غارت رفت. مدرسه در حال حاضر تبدیل به دانشکده هنر شده است. این اثر در تاریخ ۲۹ آذر ۱۳۱۶ با شمارهٔ ثبت ۲۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. حکمت این ساخت و سازهای معطوف به دین در دوره صفویه هم که معلوم است. شاه‌های صفوی برای اینکه در رقابتی شاهانه با عثمانی‌ها بودند به شدت روی مسائل هویتی مخالف با آنها کار می‌کردند و چون آنها سنی بودند اینها با توجه به زمینه خوب مردم ایران، تشیع را رسمی کردند و با ساختن مدرسه علمیه و مساجد و ... تشیع را توسعه و رواج دادند. یکی از دلایل همکاری‌های علما با این شاهان هم همین بوده که علمای شیعه بعد از قرن‌ها فرصتی برای تنفس یافته بودند و عجیب است که ما قدر انقلاب اسلامی و امام خمینی را کمتر می‌دانیم. آن دنیا بعضی از علمای شیعه که مشکل و مسأله محدودیت‌های مذهبی داشته‌اند برای کار و مطالعه و تدریس و زندگی با کف گرگی توی صورت بعضی از ما خواهند آمد که امروزه در نعمت امنیت مسلمانیم و شیعه آن هم نه برای اینکه شاهی پادشاهی‌اش پابرجا بماند! چه منبری رفتم بگذریم. کاروانسرای گنجعلی‌خان در حال تعمیر بود. یکی از کسانی که آنجا کار می‌کرد می‌گفت از وقتی ساخته شده این بنا تا امروز تعمیر نشده و این اولین بار است. کاروانسرا به هم ریخته بود. قسمتی کارگاه در و پنجره‌سازی بود، جایی بنایی می‌کردند و بعضی از اتاق‌ها کلاس‌های علمی دانشجویان هنری برگزار می‌شد و داشتند قلمزنی می‌کردند و نقاشی و ... چند دانشجو هم متر برداشته بودند و این طرف و آن طرف را اندازه‌گیری می‌کردند و می‌نوشتند. در همین اوضاع از پله‌ها رفتم بالا و به اتاق‌های طبقه بالا سرکشیدم که هیچ وقت در این جور بناها فرصتش پیش نمی‌آید. از پنجره طبقه دوم عکس گرفتم. دیدن اتاق‌های کوچک و دنج طبقه دوم که هر کدام به طریقی به دیگری راه داشتند و هر کدام پنجره‌ای رو به حیاط. راستش اول فکر کردم این مدرسه، مسجد است، ولی بعد فهمیدم مسجد مجموعه گنجعلی‌خان به خاطر وجود مسجد جامع و مسجد ملک که خیلی بزرگ بوده‌اند، کوچک در نظر گرفته شده و در حد انجام فرایض کسبه همان جا.

كليك بر روي لينك زیر:

 ربات پیام رسان صدا و سیما مرکز یزد

 @Yazd_IrIb_bot

رای شما
میانگین (0 آرا)
The average rating is 0.0 stars out of 5.