رونق تولید ملی | یک‌شنبه، ۲۸ مهر ۱۳۹۸
نمایش محتوای تولیدات ویژه

گنبد عالی ابرکوه

گنبد عالی ابرکوه ساختمان گنبد عالی ابرکوه یا گنبد علی از سالم ترین ساختمانهای زمانه سلجوقیان و از ارزشمند‌های هنر [مهرازی] ایران است. ساختار بنا از سنگ و چاروگ(ساروج) و هشت گوش است که بر روی کرسی چهارگوشی که گوشه‌هایش پخ شده ساخته شده، شکل گنبد در بخش آسمانه مانند عرقچین است بلندای ساختمان ۲۲، هر بدنه دیوار۵/۴۲ و درآیگاه ۱/۲۰، بلندای آسمانه از درون ۱۲ و بلندای کرسی از روی زمین ۲ متر می‌باشد. بر بدنه ساختمان ۳ رج چفدآویز زیر پایه گنبد ودو سنگ نبشته بخط کوفی بنایی از آجر برجسته که یکی زیر چفدآویز‌ها و دیگری بر بالای درآیگاه است. این آرامگاه، گور امیر شمس الدوله علی هزار اسب از خاندان دیلمیان و مادرش بوده که بدستور فرزندش فیروزان در سال 448 ماهشیدی (قمری)ساخته شد. گنبد عالی ابرکوه در سال ۱۳۱۲ به شماره ۱۹۵ در فهرست آثار ملی ایران نگاشته شد. گنبد عالی شهرستان ابرکوه‘ یکی از بناهای سنگی دوره دیلمیان و مربوط به سال ۴۴۸ هجری قمری و نمونه ای از هنر معماری ایرانی است که روی تپه ای در مسیر جاده ابرکوه به بخش بهمن واقع شده است. این بنای عظیم از مستحکم ترین بناهای قرن پنجم هجری به شمار می رود. مقبره مذکور که از نمونه های جالب توجه معماری در نوع خود محسوب می شود به صورت هشت ضلعی از سنگ و ساروج بنا شده و گنبد بر فراز آن قرار دارد. پایه آن هشت گوش‘ اضلاع کوچکتر آن 4/5 متر و اضلاع بزرگتر 6/8 متر و ضلع بین این دو هم 2/3 متر است. در پای گلوی گنبد، کتیبه ای به خط کوفی دیده می شود که حروف آن را با آجر تراشیده و در داخل متن کتیبه کار گذاشته اند. در داخل گنبد‘ سرداب وسیعی دیده می شود که مدخل ورودی آن نیز در داخل گنبد قرار دارد. جالب ترین اثر بقعه، کتیبه زیبای آجری پای گلوی گنبد می باشد که بر روی آن مطالبی حک شده است. در داخل مقبره‘ یک سرداب واقع شده که مدخل ورودی آن روبروی در ورودی گنبد قرار دارد. مصالح ساختمانی بنا، سنگ های طبیعی کوهستان و ساروج است که بر فراز صخره های طبیعی کوهستان بنا شده و به همین علت با وجود زلزله های پی در پی منطقه‘ کوچکترین خللی در ارکان آن بوجود نیامده است. یک مدخل نیز در ضلع شمالی گنبد قرار دارد که بر سرداب زیرین مقبره راه دارد. در این بنا سه ردیف مقرنس زیر پایه گنبد و دو رشته کتیبه به خط کوفی بنائی از آجر برجسته وجود دارد که یکی زیر مقرنس ها و دیگری بربالای ورودی قرار گرفته است. بالای سر در ورودی‘ دارای کتیبه ای از آجر با خط بنائی است که جملاتی بر روی آن حک شده است. گنبد عالی ابرکوه، مقبره و مدفن عمیدالدین شمس الدوله نوه نصربن حسن بن فیروزان دیلمی است که در دوره حکومت سلجوقیان به حکومت ابرکوه منصوب شده بود. از نظر طرح‘ بنای مذکور‘ شبیه بناهای قرون سوم و چهارم هجری است. 350 اثر تاریخی در شهر باستانی ابرکوه شناسایی شده که تاکنون 112 اثر‘ آن در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است

رای شما
میانگین (0 آرا)
The average rating is 0.0 stars out of 5.